Powerofdreams

Mahabad Cumhuriyeti (Kürtçe: كوماری مهاباد; Komarî Mehabad ve ya كومار کوردستانه مهاباد; Komara Kurdistana Mehabadê, Farsça: جمهوری مهاباد Jomhuri-e Mahābād) Ocak 1946'da Sovyetler Birliği'nin desteğiyle kurulan ve Sovyetler Birliği'nin çekilişiyle aynı yıl içinde yıkılan, bir Kürt cumhuriyettir. Bu cumhuriyette, 13 Bakanın bulunduğu bir yönetim kurulu oluşturuldu. Devlet başkanı Kadı Muhammed idi. Bu cumhuriyet Senendec, Uşnu şehirlerini kapsadığı gibi başkenti ve MiyandoabMahabad'dı.
İkinci Dünya Savaşı sırasında Temmuz 1941'de Büyük Britanya ve Sovyetler Birliği İran'ın işgali konusunda anlaştı. İngilizler güneyden, Sovyetler ise kuzeyden saldırarak İran'ı ikiye bölerek işgal etti. Sovyetler işgal ettiği bölgelerden Azerbaycan Eyaletlerinde iki cumhuriyet kurduracaktı.
16 Ağustos 1943'te Kürdistan Yeniden-canlandırma Komitesi (KOMELA:Komeleyê Jinêweyê Kurdistan) kuruldu ve Mart 1944'te Hêvî cemiyetiyle yardımlaşma anlaşmasına imzaladı. Ağustos 1944'te Dinbanbar Dağı'nda Üçlü Sınır Anlaşma (Peymare Sêsinor)'nın imzalanmasıyla diğer ülkelerde bulunan Kürtler ile işbirliğini sağlamaya çalıştı.
Eylül 1945'te daha önce 1930'da Oramar İsyanı (Dağlıca/Hakkâri)'ndan sonra Kasım 1931'de Kuzey Irak'ta ayaklanan Şeyh Ahmet Barzani (Şêx Ahmed Barzanî) ve Mulla Mustafa Barzani (Mele Mistafa Barzanî) de katıldı.
'Mahabad Cumhuriyetinin askerînin temelini Hereki ve Şıkak aşiretlerinden oluşturuluyordu. Ekim 1945'te KOMELA, adını İran Kürdistan Demokrat Partisi (KPD-İ) olarak değiştirdi.
Kasım 1945'te Sovyetlerin teşvik ve desteğiyle Azerbaycan Cumhuriyeti kuruldu ve KPD-İ'ye de 1200 tüfek gönderdi. 22 Ocak 1946'ta Mahabad'da Çarçıra Meydanı'nda Mehabad Cumhuriyeti'nin kuruluşu ilan edildi. Sovyetler Şubat 1946'ta 5000 tüfek gönderdi ve 3 Mayıs 1946'ta Mahabad Cumhuriyeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti arasında barış imzalandı. Ancak Sovyetler 9 Mayıs'ta İran topraklarından çekilince 17 Aralık'ta İran ordusu Mahabad'ı işgal ederek Mahabad Cumhuriyeti'ni yıktı. 31 Mart 1947'de Cumhurbaşkanı Kadı Muhammed, Başbakan Hacı Baba Şeyh ve Savunma Bakanı Muhammed Hüseyin Han Seyfi Kadı, Cumhuriyetinin kurulduğu yer olan Çarçıra Meydanı'nda asılarak idam edildi.
Cumhuriyete katılmış olan Barzan aşireti Nisan 1947'de Kuzey Irak'a Barzan'a döndü. Irak hükumeti Şeyh Ahmet Barzani'yi yakalayarak hapsetti ve işbirlikçi suçlamasıyla Irak ordusundan dört subayı idam etti. Mustafa Barzani|Mulla Mustafa Barzani ise Barzan bölgesinden kaçarak Aras Nehrine ulaştıktan sonra Sovyetler Birliği'ne iltica ederek Bakü'ye gitti.
Birleşmiş Milletler tarafından tanınmamıştır. Bu cumhuriyetin millî marşı, Koye (Köysancak) doğumlu şair Dildar'ın 1938'de hapisteyken Sorani şivesiyle yazdığı 'Ey Reqîb' (Ey Rakip) idi.

Mahabad Cumhuriyeti'nin Liderleri

• Cumhurbaşkanı (Serokê Komara Mehabadê):Kadı Muhammed (Qazî Mihemed)
• Başbakan (Serokwezîr):Hacı Baba Şeyh (Hacî Babe Şêx)
• Savunma Bakanı ve Ordu Başkomutanı (Wezîrî Ceng û Parastin û Hevkarê serokkomar):Muhammed Hasan Seyfi Kadı (Mihemed Husên Xanî Sêyfî Qazî)
• Propaganda Bakanı (Wezîrê Propaxande):Sıdık Haydaranlı (Sidîq Heyderî)
• Eğitim ve Kültür Bakanı (Wezîrê Perwerde û Hinkariyê):Menaf Kerimanlı (Menaf Karîmî)
• İçişleri Bakanı (Wezirê Karê hundurin):Muhammed Emin Müinli (Mihemed Emîn Mu'înî)
• Sağlık Bakanı (Wezîrê Tendurustiyê):Seyyid Muhammed Eyüpler (Seyid Mihemed Eyûbyan)
• Sanai Bakanı (Wzîrê Aborî):Ahmed İlahlı (Ehmed Îlahî)
• Çalışma Bakanı (Wezîrê Kar):Halil Hüsrevli (Xelîl Xusrewî)
• Post ve Telegraf Bakanı (Wezîrê Post û Telegiraf):Kerim Ahmetler (Kerîm Ehmedyan)
• Ticaret Bakanı (Wezîrê Bazirganiyê):Hacı Mustafa Davutlu (Hacî Mistefa Dawudî)
• Adalet Bakanı (Wezîrê Dadperweriyê):Mulla Hasan Mecitli (Mela Husên Mecdî)
• Tarım Bakanı (Wezîrê Kiştûkal):Muhammed Valioğlu (Mihemed Welîzade)
• Dışişleri Bakanı (Wezîrê Tegbîr û Meşweret Pêkirînê):Hacı Abdürrahman İlhanlıoğlu (Hacî Ebdulrehman Îlxanîzade)
• Ulaştırma Bakanı (Wezîrê Rê û Ban):İsmail İlhanlıoğlu (Îsmaîl Îlxanîzade)