Coqomel

Doğalgaza yapılan yüzde 22.5lik zam, elektrik zammını da tetikleyecek. Çünkü Türkiye’de elektriğin yüzde 50’ye yakını doğalgazdan üretiliyor. Doğalgaz santrallerinin üretimdeki payı kış aylarında artacağı için de son iki aydaki doğalgaz zamlarının elektriğe yansıması yüksek olacak. Konuşulan rakam yüzde 10. Ancak enerji uzmanlarına göre, ocak ayında elektriğe yapılacak zam yüzde 25 olacak.

Yüksek zammın nedenleri…
Kasım ayında doğalgaza yapılan zam, otomatik fiyatlandırma sistemine göre Ocak 2009’da yeniden düzenlenecek. Bu da TEDAŞ fiyatlarında en az yüzde 12’lik ek bir zammı beraberinde getirecek. Uzmanlara göre, Ocak 2009’da yeniden belirlenecek TEDAŞ elektrik satış fiyatlarını başka faktörler de etkiliyor. Bunlardan birincisi; EÜAŞ ve TETAŞ’ın dış borçları nedeniyle oluşan kur farkları. İkincisi ise, 2009 yılı deflatör oranı (Enflasyonun şişirici, deflasyonun küçültücü etkilerinden basit bir matematiksel işlemle arındırılmış gerçek faiz oranı). Enerji uzmanları maliyet hesaplamalarında deflatör oranının elektrik zammına etkisinin yüzde 10 civarında olacağını hesaplıyor. Tüm bu bileşenlerin bir araya gelmesi, 2009 yılıyla birlikte perakende elektrik fiyatına yüzde 10 değil, yüzde 25 olarak yansıyacak.

Sanayinin elektrik talebi düşüyor
Elektrik zamlarının dışında uzmanların ciddi bir uyarısı daha var. Uzmanlar, sanayiden gelen elektrik enerjisi talebindeki düşüşe dikkat çekiyorlar, sanayide elektrik talep düşüşünü ekonomik krizin ilk adımları olarak yorumluyorlar. TEİAŞ’ın verileri de bunu doğruluyor. Ocak 2008’deki elektrik talep artışı, yüzde 14.4 iken, Temmuz ayında yüzde 4.6, Ağustos’ta yüzde 4.5, Eylül’de 2.4 olarak gerçekleşiyor. Ve kriz ayı olan ekim ayında ise talep eksi 2 düşüyor. Uzmanlar, özellikle tüketimin yoğun aylar olan yaz aylarında azalmaya başlamasının düşündürücü olduğunu yorumluyorlar.

2009 talebi azalacak
Bundan hareketle gelecek yıl üretim-tüketim projeksiyonlarında da sapma yaşanacağına işaret ediyor uzmanlar. Enerji yönetimi 2008 yılı elektrik enerjisi talebinin yüzde 7.2 artarak, 205 milyar kilovat saat olacağını hesaplamıştı. Ancak sanayi talebindeki düşüş nedeniyle elektrik tüketiminin 202 milyar kilovat saat seviyelerinde kalacağına dikkat çekiliyor. Böylece bu daralma önümüzdeki yıllara yönelik talepte de azalış yönünde sapma yaşanacağını gösteriyor.

2008 yılı elektrik tüketimi (Milyon kWh)
2007 2008 Artış (%)
Ocak 15.685,7 17.947,3 14,4
Şubat 14.548,0 16.628,8 14,3
Mart 15.622,6 16.391,6 4,9
Nisan 14.785,9 15.643,6 5,8
Mayıs 15.112,6 16.262,8 7,6
Haziran 15.560,4 16.512,7 6,1
Temmuz 17.491,7 18.287,6 4,6
Ağustos 17.579,4 18.373,7 4,5
Eylül 15.636,4 16.036,4 2,6
Ekim 15.071,0 14.772,2 -2
İlk 10 ay 157.093,7 166.856,8