Powerofdreams

Batı dünyasına özenti ile başlayan modernleşme ve batılılaşma hareketleri, Türk toplumuna bir çok değişikliği beraberinde getirmiştir. Batılılaşma sürecinde görülen değişiklikler Türk edebiyatçılarının eserlerinde de görülmüştür. Bu batılılaşma süreci ve etkisinde yazılan eserlerden bir çoğu Türk romanının batılılaşmasında etkili olmuşlardır. Bu eserlerin içinde Halid Ziya Uşaklıgil’in eseri olan ‘Aşk-ı Memnu’ Türk romanın batılılaşmasında çok önemli bir role sahiptir. Bu dönemde yazılan eserlerde batılılaşma öncesi yazılan eserlerden farklı olarak gerek olay örgüsü gerekse kişilerin canlandırılmasında realist ve natüralist akımların etkisiyle daha gerçekçi bir yol izlenmiştir. Halid Ziya’ın ‘Aşk-ı Memnu’ eserinde de bu akımların etkileri görülmüş ve yazar bu eserini daha realist bir şekilde yazmıştır. Halid Ziya’nın bu romanında kahramanlarının duygularını ve arzularını iyi bir şekilde tahlil etmiş ve onları bulundukları mekanların içinde okuyucusuna aktarmıştır. Bu roman, özellikle karakterlerin tahlilleriyle psikolojik bir roman özelliği göstermektedir. Bu gibi özellikleri ile Türk edebiyatında yeniliklerin yayılmasına ve yerleşmesine öncülük eden ‘Aşk-ı Memnu’ altı bölümlük dizi halinde izleyicilere de ulaşmıştır. Ancak, roman filme uyarlanırken bazı detaylar gözden kaçırılmış veya göz ardı edilmişti. Filmde karşılaştığımız bazı detaylardan da kitapta bahsedilmemişti. Kısacası, Halid Ziya Uşaklıgil’in bu unutulmaz eseri filme uyarlanırken bir çok değişikliklerle ekrana yansıtılmıştır.Filmde ilk dikkati çeken genel olarak bir farklılık vardı. Kitapta Halid Ziya Uşaklıgil’in anlattıklarını filmde Adnan Bey’in evinde çalışan kadınlar mutfakta anlatıyorlardır. Kitapta olan olayları anlatan Halid Ziyan’nın yerini filmde evin yardımcıları almıştı. daha önce de belirttiğim gibi, romanda anlatılan bazı olaylar filme aktarıldığında göz ardı edilmişti. Örneğin, ilk olarak göz ardı edilen bir nokta, romanda Adnan Bey’in küçük oğlu Bülent’in ders çalışma odaları vardı;gergef, müzik... Ancak filmde Bülent’in bu çalışma odalarında ne bahsedilmiş ne de gösterilmişti. Bir başka filmde göz ardı edilmiş nokta ise, ki bu romanda belki en önemli kısımdı, Bihter’in kendisi ile sevişmesiydi. Romanda Bihter Behlül ile arası bozulduktan sonra ayna karşısında uzun süre kendisini incelediği, daha sonra yavaş yavaş üzerindekileri çıkartıp çıplak bir şekilde kendisini baktığı, kendisine aşık olduğu ve bu raddeden sonra kendisi ile uzun süre dokunmalarla seviştiği anlatılıyordu. Öbür yandan, filme bu sahne sadece Bihter’in ayna da kendini beğenip aşık olduğu şeklinde yansıtılmış. Bir başka değişle hiçbir şekilde kendisiyle sevişmesine değinilmemişti. Ayrıca, romanın filme uyarlanmasında yönetmenin perdeye yansıtmadığı diğer bir nokta ise Bülent’in mektebe gitme aşamasıydı. Filmde mektebe gitme kararı alınmadan öncesi ile karar alındığı an arasındaki süreç ve bu süreç içinde gelişen olaylar göz ardı edilmişti. Romanın filminde göz ardı edilen ve hiç bahsedilmeyen detayların yanında, romanda olan olayların filme uyarlanırken farklı olarak aktarılması vardı.