Woody

DETERJANIN YAPISI
Deterjanlar kompleks ve sentetik yapılı maddelerdir. Sabun ve deterjanların kimyasal yapısı çok farklı olduğundan temizleme işlevindeki etkileri de farklıdır. Sabun asidik ve sert sularda etkili değildir. (Sert sudaki Ca++ ve Mg++ ile (C17H35COO)2 oluşur ve çöker) bir çökelti oluşturur. Buna karşılık deterjanlar bu tip sularda etkilidir.
Yüzey aktif madde (sürfaktan) ismi sabun, deterjan, emülsiyon oluşturan maddeler, ıslatıcı maddeler için kullanılan genel bir isimdir. Deterjanlar, her biri temizlemede ayrı bir görev yapan, pek çok maddenin çok kompleks bir karışımıdır. Yüzey aktif maddeler veya sürfaktanlarla ilgili modern kavram, sabunları, deterjanları, emülsifiyanları, ıslatıcı maddeleri ve girme(penetrasyon) maddelerini kapsamaktadır. Bütün bunlar, birbirleriyle temasta olan iki faz arasındaki yüzey tabakasının özelliklerini değitirerek, aktifliklerini sürdürürler. Yüzey aktif maddelerin pek çoğu, molekülün bir ucunda suyu çeken (hidrofilik) ve diğer ucunda suyu iten (hidrofobik) bir grup bulundururlar. Deterjanlar, kirleri uzaklaştırmada etkin olan bu özelliklere, fazlasıyla sahiptirler. Hafif ve ağır deterjanlar olarak sınıflandırılırlar.
1.1. Yüzey Aktif Maddelerin Sınıflandırılması
Yüzey aktif maddelerin hidrofobik kısmı genelde 8-18 karbon içeren düz veya az dallanmış zincirdir, bazı hallerde zincirdeki bazı karbon atomlarının yerine benzeyen halkası geçmiştir. Örnek olarak C12H25_ (dodesil) ve C12H25C6H4 _ (dodesil) benzen verilebilir. Yüzey aktif maddenin içerdiği hidrofilik grup çok farklı olabilir. Hidrofilik grubun yapısına göre yüzey aktif maddeler;
Anyonik :_ OSO3(-) veya _ SO3-
Katyonik :_ N+(CH3)3+ veya C5H5N+
İç Tuz :_N+(CH3)2 (CH2)2 COO-
Yarı Polar :_ N(CH3)2 O
İyonik Olmayan :_ N(OCH2CH2)n OH
Yüzey aktif madde olmak üzere sınıflandırılabilir.
Anyonik deterjanlar sulu çözeltide – iyon içeren yüzey aktif maddelerdir.
C12H25OH + SO3 C12H25OSO3H NaOH C12H25OSO3-Na+
Katyonik deterjanlar, çözeltide pozitif yüklü iyon veren yüzey aktif maddelerdir.
C12H25Cl + N(CH3)3 C12H25N(CH3)3+Cl-
1.2. Yarı Polar Deterjanların Yapısı
CH3
I
C12H23N(CH3)2 + H2O2 + C12H25_N_O + H2O
I
CH3
1.3. İç Tuz Yapısındaki Maddeler
O O
II II
C12H25N(CH3)2 + Cl_CH2_C_Ona C12H25N(CH3)2_CH2_C_O +NaCl

1.4. İyonik Olmayan Deterjanların Yapısı
C12H25OH + nCH2_CH2 C12H25(OCH2CH2)n OH