Powerofdreams

Elektronikte, bir çoklayıcı, birden fazla analog veya sayısal veriden birini seçerek o kaynağı çıktı olarak tek bir kanala iletir, kısaca çoklama işlemini gerçekleştir. Bir çoklayıcı birden fazla girişten tek bir çıkışı sağlayan bir anahtar işlevi görür. Çoklayıcıya bağlanan seçici, girdilerden yalnızca bir tanesini seçerek çıkışa yönlendirir. Çoklayıcı ikizkenar yamuk olarak gösterilir; uzun olan paralel kenarı giriş iğnelerini, kısa olan paralel kenarı ise çıkış iğnesini bulundurmaktadır.
Bir tekleyici ise bir çoklayıcı'nın gerçekleştirdiği işlemin tam tersini gerçekleştirir. Kendisine gelen tek bir analog veya sayısal veriyi kendisine gelen seçici değerine göre seçilen çıkışa yönlendirir. Tekleyici de ikizkenar yamuk olarak gösterilir; ancak uzun olan paralel kenarı çıkış iğnelerini bulundururken, kısa olan paralel kenarı giriş iğnesini bulundurmaktadır.



Sayısal Çoklayıcılar



Şekil 3: 2'ye 1'lik bir çoklayıcının doğruluk tablosu.


Resim:Çoklayıcı 4to1.jpg Şekil 2: 4'e 1'lik bir çoklayıcının kapı düzeyindeki iç yapısı.


M sayıda denetim girişine sahip olan bir çoklayıcı, 2M-1'den büyük 2M'e kadar girişi denetime göre belirlenen çıkışa yönlendirir. Tabi ki M sayıda denetim girişine sahip bir çoklayıcı için M değerinden fazla bitten oluşan bir denetim girişi kullanılabilir, ancak bu durum denetim birimini karmaşıklaştırır ve dolayısıyla bellek israfına neden olur. Dolayısıyla giriş sayısı (2M-1, 2M] aralığında ise, kontrol bitleri M'den az olamaz.
A ve B iki giriş, S seçici giriş ve Z de çıkış olmak üzere, 2'ye 1'lik bir çoklayıcının boole denklemi aşağıdaki gibidir:
Dolayısıyla bu denkleme göre 2'ye 1'lik bir çoklayıcı kapı düzeyinde tasarlamak istendiğinde, 2 adet VE kapısı, 1 adet VEYA kapısı ve 1 adet de DEĞİL kapısı kullanılması gerekmektedir.
Benzer olarak, S0 ve S1 seçici bitleri göstermek üzere aşağıda boole denklemi bulunan 4'e 1'lik bir çoklayıcı kapı düzeyinde tasarlanmak istendiğinde, 4 adet VE kapısı, 1 adet VEYA kapısı ve 2 adet de DEĞİL kapısı kullanılması gerekmektedir. Şekil 2, 4'e 1'lik bir çoklayıcının kapı düzeyinde devre çizgesini göstermektedir.
Şekil 3'teki doğruluk tablosuna bakıldığında, seçici giriş değeri 0 iken çıkışın A olduğu, seçici giriş değeri 1 iken ise çıkışın B olduğu açıkça görülmektedir.


Şekil 4.a: 2'ye 1'lik çoklayıcı 4.b: 4'e 1'lik çoklayıcı 4.c: 8'e 1'lik çoklayıcı