Powerofdreams

İstiare, Türk Edebiyatında, bir şeyi türlü yönlerden benzediği başka bir şeyin adıyla anma sanatı. Bu bakımdan istiare hem bir mecaz sanatı, hem de benzetme sanatıdır. Genel olarak; Bir varlık veya kavrama,asil adının değil de,benzediği başka bir varlığın adını verme sanatına denir.

Örnekler


Bayağı ve münasebetsiz İstiareler

Makdem-I tab’a dîbâ-yı Münîf olsa hasırKadr-I iclâlime nisbetle değildir şâyân İrfan Paşa
Yanıkdır o âşıkın kitâbıNazmında kokar ciğer kebâbı Ziya Paşa
O ten ki hâk ola aşkın güdâz u sûzundaBiten giyâhı dem-I haşre dek kebâb kokar Nedîm

Türleri


Açık İstiare

Yalnızca benzeyenle yapılan benzetmedir. Bir sözcüğün yerine benzetme amacı güderek başka bir sözcük kullanmaya denir.
Örnekler;
Dışarıda bir dost eli okşuyor tenimizi. Bu örnekte dost eli rüzgar yerine kullanılmıştır
Dünyaya geldiğim andaYürüdüğüm hayli zamandaİki kapılı bir handaGidiyorum gündüz gece

Aşiyân-ı murg-ı dil zülf-ı perîşânındadırKanda olsam ey perî gönlüm senin yanındadır Fuzulî Al câme ile meh-pâre maşallah Pertev Paşa

Âh eylediğim serv-I hırâmânın içindirKan ağladığım gonce-I handânın içindir Fuzulî
Kadem kadem gece teşrîfi Nâilî o mehinCihân cihân elem-I intizâra değmez mi Nâilî


Gezermiş kasrın etrâfında yer yer tâze meh-rûlarMükahhal gözlü Şîrîn sözlü Leylî yüzlü âhûlar Nedîm


Açıldığın haber verir ağyâra gül gibiDâim bize nesîm-I sebük-pâ gelir gider Nâbî

Kapalı İstiare

Yalnızca benzetilenle yapılan benzetmedir.
Örnekler;
Nâz ederse gamzesi uşşâk-I zâra nâz ederZülfi bir âşüftedir ki rûzgâra nâz eder Nâbî
Ki henüz gonce-I neşküfte ikenAnı dest-I ecel itdi pâmâl Fâzıl
Nâgehân simsiyâh olur eflâkHayretinden düşer sükûna cihân Mecnûn ana verdi cümle rahtınPâk eyledi bergden dırahtın Fuzulî
Eşcâr-I bâğ hırka-I tecrîde girdilerBâd-I hazan çemende el aldı çenârdan Bâkî